Ginekologia

Ginekolog uruchomił drugi gabinet: z indywidualnej praktyki na spółkę z o.o.

Autor: Katarzyna Suszek-Fiszer, radca prawny

Opublikowano: . Aktualizacja: .

Opis rzeczywistej sprawy z naszej praktyki. Pominęliśmy dane pozwalające zidentyfikować klienta i placówkę, bo obowiązuje nas tajemnica zawodowa. Podstawy prawne są aktualne na dzień publikacji, ale przebieg i wynik konkretnej sprawy zależą od jej okoliczności.

Ginekolog prowadził indywidualną praktykę we własnym lokalu przystosowanym do jednoczesnego przyjmowania w dwóch gabinetach. Drugi gabinet stał pusty, bo w indywidualnej praktyce lekarskiej co do zasady nie można zatrudnić drugiego lekarza: art. 53 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty pozwala zatrudniać osoby niebędące lekarzami do czynności pomocniczych, a zatrudnienie lekarza ustawa przewiduje wprost tylko na staż podyplomowy albo szkolenie specjalizacyjne (art. 53 ust. 2). Porównaliśmy zasady odpowiedzialności i policzyliśmy obciążenia podatkowe w obu formach, zarekomendowaliśmy spółkę z o.o. zgłoszoną jako podmiot leczniczy do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą (RPWDL) i przeprowadziliśmy cały proces: rejestrację spółki, wpis podmiotu, regulamin organizacyjny, procedury bezpieczeństwa danych pacjentów i umowę z zatrudnionym lekarzem.

2 gabinety

Drugi w pracy zamiast pustego

ok. 20%

Wzrost zysku miesięcznie wg klienta

Jeden zespół

Prawo, podatki i dokumentacja

ElementIndywidualna praktyka lekarskaPodmiot leczniczy (sp. z o.o.)
Zatrudnienie drugiego lekarzaCo do zasady tylko osoby niebędące lekarzami, do czynności pomocniczych; zatrudnienie lekarza ustawa przewiduje wprost tylko na staż podyplomowy albo szkolenie specjalizacyjne (art. 53 ust. 1-2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty; zakaz zatrudniania lekarzy w innych celach wynika z wykładni)Bez ograniczeń co do liczby i formy zatrudnienia
Organ rejestrowyOkręgowa rada lekarskaWojewoda właściwy dla siedziby
Opłata za wpis do RPWDL (2026)179 zł (2% przeciętnego wynagrodzenia)894 zł (10% przeciętnego wynagrodzenia), art. 105 ustawy o działalności leczniczej
Odpowiedzialność za zobowiązania firmyCałym majątkiem osobistym lekarzaWspólnik nie odpowiada za zobowiązania spółki (art. 151 § 4 Kodeksu spółek handlowych, dalej ksh), ale członek zarządu odpowiada, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (art. 299 § 1 ksh)
Odpowiedzialność za błąd medycznyOsobistaZawodowa i karna zawsze osobista. Za szkodę wyrządzoną pacjentowi przez lekarza na etacie odpowiada wobec pacjenta spółka jako pracodawca (art. 120 § 1 Kodeksu pracy), z regresem do lekarza ograniczonym przepisami tego kodeksu
OpodatkowanieRyczałt, podatek liniowy albo skalaCIT w spółce, a przy wypłacie zysku dodatkowo 19% PIT od dywidendy. Uwaga: przy przekształceniu jednoosobowej działalności albo wniesieniu do spółki dotychczas prowadzonego przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub składników jego majątku o wartości powyżej 10 000 euro stawka 9% CIT nie przysługuje w roku rozpoczęcia i w roku następnym (art. 19 ust. 1a ustawy o CIT)
Obciążenia ZUS wspólnikaPełny ZUS przedsiębiorcy: składki społeczne 1 788,29 zł miesięcznie bez dobrowolnego chorobowego albo 1 926,76 zł z chorobowym, plus składka zdrowotna zależna od formy opodatkowania i dochoduJedyny wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. podlega ubezpieczeniom społecznym na zasadach właściwych dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu: w 2026 r. 1 788,29 zł składek społecznych bez dobrowolnego chorobowego albo 1 926,76 zł z chorobowym i 830,58 zł składki zdrowotnej, czyli łącznie 2 618,87 zł albo 2 757,34 zł miesięcznie. Przy dwóch lub więcej wspólnikach sam status wspólnika co do zasady nie stanowi tytułu do ubezpieczeń, ale trzeba odrębnie ocenić tytuł wynikający np. z umowy ze spółką albo z wynagrodzenia z powołania
Minimalna suma gwarancyjna OC75 000 euro na jedno zdarzenie i 350 000 euro na wszystkie zdarzeniaTak samo: 75 000 i 350 000 euro (bez działalności szpitalnej), czyli bez zmiany

Zestawienie dotyczy typowego gabinetu bez działalności szpitalnej i bez kontraktu z NFZ. Opłata rejestrowa i podstawa składki zdrowotnej są indeksowane co roku obwieszczeniami Prezesa GUS (M.P. z 2026 r. poz. 118 i poz. 117). Minimalna suma gwarancyjna OC wynika z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 29 kwietnia 2019 r. (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 272).

Sytuacja

Ginekolog z ustabilizowaną bazą pacjentek prowadził indywidualną praktykę we własnym lokalu. Lokal był przystosowany do przyjmowania w dwóch gabinetach jednocześnie, ale pracował tylko jeden. Cały drugi gabinet, z czynszem, mediami i wyposażeniem już opłaconymi, nie generował żadnego przychodu.

Problem

Naturalnym krokiem było zatrudnienie drugiego ginekologa. Przy indywidualnej praktyce lekarskiej co do zasady jest to jednak niemożliwe: art. 53 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty pozwala zatrudniać osoby niebędące lekarzami do czynności pomocniczych, a zatrudnienie lekarza ustawa przewiduje wprost tylko na staż albo szkolenie specjalizacyjne (art. 53 ust. 2). Zakaz zatrudnienia drugiego lekarza wynika z wykładni tych przepisów, którą stosują izby lekarskie. Według niej obejmuje każdą formę umowy, także zlecenie i kontrakt B2B. Zmiana formy działalności to z kolei decyzja, której nie cofnie się jednym pismem: zmienia zasady odpowiedzialności, sposób opodatkowania i zakres obowiązków dokumentacyjnych. Klient poprosił o rekomendację z policzonymi skutkami, nie o listę formalności do odhaczenia.

Jak działaliśmy

Najpierw policzyliśmy skutki, dopiero potem wdrażaliśmy. Kolejność miała znaczenie, bo część dokumentów da się przygotować dopiero wtedy, gdy spółka istnieje.

  1. Analiza odpowiedzialności i podatków: jak rozkłada się ryzyko w obu formach i jak wyglądają obciążenia po zmianie struktury, na liczbach klienta
  2. Rekomendacja struktury: spółka z o.o. jako podmiot leczniczy, z uzasadnieniem, dlaczego nie grupowa praktyka i nie status quo
  3. Rejestracja spółki: umowa spółki pod działalność leczniczą i wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS)
  4. Wpis podmiotu leczniczego do RPWDL: wniosek do wojewody wraz z oświadczeniem o spełnieniu wymagań przez lokal (rejestracja podmiotu leczniczego)
  5. Regulamin organizacyjny: obowiązkowy dokument podmiotu leczniczego, z zakresem świadczeń, strukturą i cennikiem (art. 23-24 ustawy o działalności leczniczej)
  6. Procedury bezpieczeństwa danych pacjenta: dokumentacja przetwarzania dostosowana do tego, że dane pacjentek przetwarza teraz spółka, a nie lekarz osobiście
  7. Umowa z lekarzem ginekologiem: zakres obowiązków, zasady rozliczeń, odpowiedzialność i ochrona bazy pacjentek

Efekt

  • Drugi gabinet zaczął przyjmować pacjentki, bez zmiany lokalu i bez dodatkowych nakładów na adaptację
  • Przychód placówki przestał zależeć wyłącznie od godzin pracy jednego lekarza
  • Kilka miesięcy po zatrudnieniu lekarza klient zgłosił nam wzrost zysku o około 20% w skali miesiąca (dane klienta, nieweryfikowane przez BSA)
  • Struktura gotowa na kolejny krok: dołożenie następnego specjalisty nie wymaga już zmiany formy działalności

Wolny gabinet to koszt, który biegnie codziennie

Czynsz, media i amortyzacja sprzętu naliczają się niezależnie od tego, czy drugi gabinet przyjmuje pacjentów. Lekarze często odkładają zmianę formy działalności, bo kojarzy się z kosztem i papierologią, i nie liczą drugiej strony: ile kosztuje utrzymywanie zamkniętych drzwi przez kolejny rok. Przy pomieszczeniu, które jest już wynajęte i wyposażone, rachunek wygląda inaczej niż przy otwieraniu nowej lokalizacji od zera.

Najczęstsze pytania

Czy w indywidualnej praktyce lekarskiej mogę zatrudnić drugiego lekarza?

Co do zasady nie. Art. 53 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty pozwala lekarzowi prowadzącemu indywidualną praktykę zatrudniać osoby niebędące lekarzami do czynności pomocniczych. Zatrudnienie innego lekarza ustawa przewiduje wprost tylko na staż podyplomowy albo szkolenie specjalizacyjne, i to pod warunkiem prowadzenia takiego kształcenia (art. 53 ust. 2). Zakaz zatrudniania lekarzy na innych zasadach wynika z wykładni tych przepisów, a nie z ich brzmienia. Więcej w tekście o tym, czym różni się praktyka zawodowa od podmiotu leczniczego.

Czy przy zmianie praktyki na spółkę można przenieść wpis w rejestrze?

Nie. Praktyka zawodowa i podmiot leczniczy to dwa osobne wpisy w RPWDL, dokonywane przez dwa różne organy: praktykę rejestruje okręgowa rada lekarska, podmiot leczniczy wojewoda. Spółka składa własny wniosek i przechodzi całą procedurę od początku. Praktykę wykreśla się dopiero wtedy, gdy nowa struktura realnie działa, żeby nie powstała przerwa w możliwości przyjmowania pacjentów.

Ile trwa przejście z indywidualnej praktyki na spółkę z o.o.?

Decydują dwa terminy ustawowe. Sąd rejestrowy rozpoznaje wniosek o wpis spółki do KRS w ciągu 7 dni, a przy umowie zawartej na wzorcu elektronicznym S24 w ciągu jednego dnia (art. 20a ustawy o KRS). Wojewoda wpisuje podmiot leczniczy do RPWDL w ciągu 30 dni od wpływu wniosku z oświadczeniem (art. 104 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej). Do tego dochodzi czas na przygotowanie umowy spółki, regulaminu organizacyjnego i dokumentacji. Krok po kroku opisujemy to we wniosku do RPWDL.

Czy spółka z o.o. zawsze opłaca się lekarzowi podatkowo?

Nie. Spółka płaci CIT, a zysk wypłacony wspólnikowi jest opodatkowany drugi raz, stawką 19%, więc jednoosobowa praktyka na ryczałcie bywa podatkowo tańsza. Pułapka: jeśli spółka powstaje z przekształcenia jednoosobowej działalności albo wnosisz do niej swoje przedsiębiorstwo, jego zorganizowaną część lub składniki jego majątku warte ponad 10 000 euro, stawka 9% CIT nie przysługuje w roku rozpoczęcia i w następnym (art. 19 ust. 1a ustawy o CIT). Spółka opłaca się, gdy dochodzą inne cele: zatrudnianie lekarzy, oddzielenie majątku albo sprzedaż placówki. Liczby porównujemy w tekście o spółce z o.o. dla lekarza.

Czy spółka z o.o. chroni lekarza przed odpowiedzialnością za błąd medyczny?

Nie w takim zakresie, w jakim wielu lekarzy zakłada. Spółka odgradza majątek osobisty od zobowiązań kontraktowych firmy, ale odpowiedzialność zawodowa przed sądem lekarskim i karna są zawsze osobiste. Ochrona z art. 151 § 4 ksh dotyczy wspólnika, a nie członka zarządu: jeśli lekarz sam zasiada w zarządzie, przy bezskutecznej egzekucji wobec spółki wchodzi art. 299 § 1 ksh. Za szkodę wyrządzoną pacjentowi przez lekarza na etacie odpowiada wobec pacjenta spółka jako pracodawca, dlatego liczy się treść umowy i polisa OC. Szczegóły w tekście o odpowiedzialności lekarza w spółce.

Masz wolny gabinet albo plan zatrudnienia lekarza?

Policzymy, co zmieni zmiana formy działalności w Twojej sytuacji. Pierwsza konsultacja jest bezpłatna.